يعنى انسان بد كار است كه مردم دنيا از او آسوده شدند . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرموده است : « با كارهاى بدتان مردگانتان را رسوا نكنيد ، چه آن بر دوستانتان از اهل قبور عرضه مىشود . » « 1 » مىگويم : از طريق خاصّه ( شيعه ) كافى به سند خود از امام صادق عليه السّلام روايت كرده كه فرموده است : اعمال بندگان نيكو كار و بد كار هر بامداد بر پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله عرضه مىشود پس بر حذر باشيد ، و اين قول خداست : وَ قُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ « 2 » ، و سپس خاموش شد . » « 3 » از امام صادق عليه السّلام روايت شده كه فرموده است : « چرا پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله را آزار مىدهيد ؟ مردى عرض كرد : چگونه او را مىآزاريم ؟ فرمود : آيا نمىدانيد كه اعمال شما بر آن حضرت عرضه مىشود و هرگاه در آن گناهى بيند آزرده مىشود . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله را نيازاريد و خوشحال كنيد . » « 4 » كافى به سند خود از عبد اللّه بن ابان زيّات كه در نزد حضرت رضا عليه السّلام داراى منزلتى بود روايت كرده كه گفته است : به امام رضا عليه السّلام عرض كردم : براى من و خانواده‌ام دعا بفرماييد ، فرمود : « آيا اين كار را نمىكنم ؟ به خدا سوگند اعمال شما در هر شبانه روز بر من عرضه مىشود » ؛ مىگويد : من اين امر را بزرگ شمردم ، به من فرمود : « آيا كتاب خدا را تلاوت نمىكنى كه : اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُونَ « 5 » ؛ فرمود : « به خدا سوگند او علىّ بن ابى طالب عليه السّلام است » . غزّالى مىگويد : ابو سعيد خدرى گفته است : از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله شنيدم كه مىفرمود : « مرده غسل دهنده و حمل كننده و دفن كننده و سرازير كنندهء خود را به قبر مىشناسد . » « 6 » صالح مرّى گفته است : به من رسيده است كه ارواح به هنگام مرگ همديگر را ديدار مىكنند ، و ارواح مردگان به روحى كه بر آنها وارد مىشود مىگويند : جاى تو چگونه بود ، در تن پاكى بودى يا در تن پليدى ! عبيد بن عمير گفته است : اهل قبور انتظار شنيدن اخبار را

--> ( 1 ) ابن ابي الدّنيا ، المحاملى با سند ضعيف ؛ المغنى . ( 2 ) توبه / 105 : بگو عمل كنيد ، خداوند و فرستاده او و مؤمنان اعمال شما را مىبينند . ( 3 ) همان مأخذ ، ج 1 ، ص 219 ، شماره 1 و 3 و 4 . ( 4 ) همان مأخذ ، ج 1 ، ص 219 ، شماره 1 و 3 و 4 . ( 5 ) توبه / 105 : بگو عمل كنيد ، خداوند و فرستاده او و مؤمنان اعمال شما را مىبينند . ( 6 ) مسند احمد از حديث مردى و او از ابو سعيد ضعيف ؛ الجامع الصغير .